ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΙΜΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΤΕΦΑΝΟ ΣΤΕΦΑΝΟΥ, ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΣΚΑΝΗ

 Χαιρετισμός του Γιώργου Κασκάνη, δημοσιογράφου

 

Καλησπέρα,

Μεγάλο προνόμιο της τύχης να γεννηθεί κανείς σε μια όμορφη οικογένεια. Αν όμως η ζωή τα φέρει έτσι που να αποτελεί μέρος ΔΥΟ όμορφων οικογενειών, τότε μιλάμε για ευλογία, όπως κι αν το αντιλαμβάνεται αυτό κάποιος.

Αυτή την ευλογία την έζησα σε όλο της το μεγαλείο. Από μια δεμένη οικογένεια στην Κύπρο, βρέθηκα στην αγκαλιά μιας πρωτόγνωρης συντροφιάς στην Ελλάδα. Κι ήταν μια πραγματική συντροφιά αυτή η δεύτερή μου οικογένεια. Γιατί οι σχέσεις της πήγαζαν μέσα από τη συντροφικότητα που διαμόρφωσε η βαριά Ιστορία που κουβαλούσε το κάθε ξεχωριστό της μέλος, γιατί η παραδοσιακή ιεραρχία καταργείτο μπροστά στην αυτονομία των υπάρξεων, γιατί ο κάθε ένας από μόνος του αποτελούσε μια πηγή έμπνευσης.

Κι ας ήμουν ο εισβολέας που έκλεβε ό,τι πολυτιμότερο είχαν. Το μοναδικό τους παιδί.

Οφείλω να ομολογήσω πως αντιμετώπισα με δέος αυτή τη νέα κατάσταση. Πώς να σταθείς απέναντι σε ανθρώπους που έγραψαν την κάθε σελίδα της ζωής τους με προσφορά, πόνο, δοκιμασίες, αντιφάσεις και ανεκπλήρωτες εν πολλοίς ελπίδες; Πώς να σταθείς απέναντι σε αυτούς που απεχθάνονται τη θεωρία αν αυτή δεν συμβαδίζει με την καθημερινή πρακτική, αν δεν εφαρμόζεται πρώτα στους εαυτούς μας πριν γίνει άποψη και σύνθημα; Γιατί ο επαναστάτης χαρακτηρίζεται πρώτα από τον τρόπο με τον οποίο ο ίδιος ζει και μετά από τις απόψεις και τις θεωρίες που αναπτύσσει.

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες γνώρισα τον Στέφανο. Ως δάσκαλο, πρώτα, της νεότερης Ιστορίας της Ελλάδας. Αυτής στην οποία προσωπικά και με κάθε κόστος συμμετείχε. Ως ένα απερίγραπτο φαινόμενο γνώσεων, ύστερα, που ξεκινούσαν από την καλλιέργεια της ντομάτας και έφθαναν στην αστρονομία, τα μαθηματικά, τη χημεία. Είναι ο μοναδικός άνθρωπος με τόση ευρύτητα γνώσεων που γνώρισα μέχρι σήμερα. Και οφείλω να πω ότι γνώρισα πολλούς και κυρίως απ’ αυτούς που θεωρούνται επώνυμοι. Μαζί του ξαναγύριζα στα θρανία. Για να μάθω όσα δεν μας μαθαίνουν τα σχολεία και όσα δεν γνωρίζουν σήμερα οι δάσκαλοι. Κι είχε όλη αυτή η διαδικασία τη νοσταλγία της παιδικής ηλικίας αλλά και το άγχος για την απορρόφηση των πληροφοριών, μην τυχόν και επανέλθει η συζήτηση και αποδειχτώ ανεπίδεκτος μαθήσεως.

Ήπιος συνομιλητής. Απ’ αυτούς που το επιχείρημα δεν περνά μέσα από τον τόνο της φωνής αλλά μέσα από την κάθε λέξη που περίτεχνα και γλωσσικώς αλάνθαστα τοποθετούν στη διαδρομή της ανάπτυξης των απόψεών τους.

Σε μια εποχή που ο καθένας αναζητεί την προσωπική του επιβεβαίωση, από το στόμα του Στέφανου δεν ακούστηκε ποτέ το «τα έλεγα εγώ». Κι ας τα έλεγε, κι ας είχε προβλέψει πολλά. Εδώ όμως κρύβεται η ποιότητα του ανθρώπου που εισπράττει με οδύνη την επιβεβαίωση αν το αντίκρισμά της είναι τα βάσανα του συνόλου. Κι αυτό, ακόμα και ως γονιός. Το «τα έλεγα εγώ», δεν το άκουσα ποτέ. Και δεν το άκουσε και η Κατερίνα η οποία πολύ εύκολα και για πολύ μεγαλύτερο χρόνο θα μπορούσε να είναι ο αποδέκτης μιας τέτοιας παρατήρησης.

Καλός ακροατής. Απ’ αυτούς που παρά το υπόβαθρο των δικών τους γνώσεων δεν υποτιμούν κανέναν και, αντιθέτως, προσαρμόζονται στη λογική του συνομιλητή, χωρίς μάλιστα να αποκλείουν εκ των προτέρων κανένα αποτέλεσμα στη συζήτηση. Καθόλου δογματικός, στοιχείο της συνεχούς ανανέωσης του ιδίου που δεν σταματά να διψά για νέες πληροφορίες, νέα στοιχεία που συνθέτει σ’ ένα μυαλό που ποτέ δεν ξεκουράζεται.

Δεν είναι τυχαίο που ο Στέφανος περιστοιχιζόταν πάντα από νέους ανθρώπους. Δεν ήταν μόνο πόλος έλξης ο ίδιος. Είναι κάτι που επεδίωκε γιατί γνοιαζόταν πραγματικά για τη νέα γενιά που μένει μετέωρη σ’ έναν κόσμο αντιφάσεων, χωρίς κανέναν ουσιαστικό προσανατολισμό. Μπολιαζόταν με δύναμη και αισιοδοξία από το σπινθηροβόλο βλέμμα των νεαρών φίλων του και γαλήνευε από τα γλυκά χαμόγελά τους. Κυρίως των κοριτσιών…

Στην Κύπρο, έγινε κομμάτι της δικής μας παρέας. «Πότε θα έρθει ο Στέφανος; Όχι να φύγει χωρίς να τον δούμε. Έχω έναν σοβαρό προβληματισμό και θέλω να τον συζητήσω μαζί του όταν θα έρθει». Αυτά ακούγαμε από τους φίλους και αυτά έκαναν τις δύο ή τρεις βδομάδες που ζούσε μαζί μας μια συνεχή διεργασία συναντήσεων, συζητήσεων, προβληματισμού. Από τα ερωτικά, μέχρι τα επαγγελματικά, τα πολιτικά, τις μόνιμες αναζητήσεις του καθενός.

«Α, και μη φύγει ο Στέφανος πριν πάμε να χορέψουμε»! Άφησε και στην Κύπρο τη σφραγίδα του ως δεινός χορευτής και κέρδισε των θαυμασμό γνωστών και αγνώστων όταν μέχρι τα 90 του σχεδόν χρόνια έκλεβε πάντα την παράσταση.

Τελικά ο Στέφανος έφυγε νέος. Αυτά τα «πλήρης ημερών» δεν χωράνε σε ανθρώπους που δεν γέρασαν ποτέ, που είχαν πάντα τη ζωντάνια της αναζήτησης, της συμμετοχής, της δυνατότητας να γεμίζουν πραγματικά την κάθε τους στιγμή. Την ίδια στιγμή, όμως, δεν έφυγε ποτέ. Ζει στη σκέψη, στους προβληματισμούς, στις ανησυχίες όλων μας. Παρεμβαίνει και διαμορφώνει τις επιλογές όσων είχαν την τύχη να τον γνωρίσουν και να μοιραστούν μαζί του απόψεις και ιδέες.

Και η αποψινή εκδήλωση –για την οποία ευχαριστούμε μέσα από τα βάθη της ψυχής μας τους οργανωτές, τους ομιλητές και όλους εσάς που βρίσκεστε εδώ– είναι η μεγαλύτερη απόδειξη πως δεν πεθαίνουν ποτέ οι άνθρωποι που χάιδεψαν τρυφερά την ύπαρξή μας.

Θα κλείσω με αυτό με το οποίο ξεκίνησα. Εδώ και χρόνια, όλο και λιγότερο άκουγα το όνομά μου από τον Στέφανο. Αντί αυτού άκουγα όλο και πιο συχνά το «γιε μου». Ναι, λοιπόν, περήφανος γιος ενός ξεχωριστού πατέρα.

Σας ευχαριστώ πολύ…